Een goed samengestelde kaasplank werkt als borrelhapje, als afsluiting van een diner of zelfs als lichte maaltijd. Het mooie is dat je er niet voor hoeft te koken. Wel loont het om na te denken over de keuze en de volgorde van de kazen, de hoeveelheid en wat je eromheen legt. Dan wordt een plank meer dan een paar blokjes kaas op een bord.
Kies drie tot vijf kazen met verschillend karakter
Variatie is het uitgangspunt. Kies kazen die verschillen in rijpheid, structuur en smaak. Een plank met alleen Goudse kazen kan prima, zolang je van jong naar oud werkt en er een of twee afwijkende soorten tussen zet. Drie kazen is genoeg voor een kleine groep, vijf is het maximum voordat smaken door elkaar gaan lopen.
- Een jonge of jong belegen kaas als milde start.
- Een boerenkaas van rauwe melk voor meer diepte.
- Een oude kaas met kristallen voor kracht.
- Een kruidenkaas, bijvoorbeeld met komijn, fenegriek of brandnetel.
- Eventueel een zachte kaas of een blauwe kaas als contrast.
Zo veel kaas per persoon
Als borrelhapje of na het diner reken je op 50 tot 80 gram kaas per persoon. Is de kaasplank de hoofdmaaltijd, dan ligt dat rond de 150 tot 200 gram, aangevuld met brood en andere hapjes. Bij meer verschillende kazen kun je per soort kleinere stukken nemen; de totale hoeveelheid blijft ongeveer gelijk.
Snijden en neerleggen
Snijd harde kazen in plakjes, staafjes of driehoekjes en laat bij elke kaas een stukje korst zitten, zodat gasten zien welke kaas het is. Zachte kazen leg je liever heel of in een grote punt neer met een eigen mes. Leg de kazen op volgorde van mild naar sterk, met de klok mee, en laat ruimte tussen de soorten. Haal de kaas ruim een half uur voor het serveren uit de koelkast: koude kaas smaakt vlak.
Een mooie plek op de plank is er voor een kaas met een uitgesproken eigen verhaal. Weydeland, een Nederlandse specialiteit uit het assortiment van Goudse Kaas Shop, past goed tussen een jonge kaas en een boerenkaas. Ook Gouda van jerseymelk valt op door zijn romige, licht gele kaas; die is onder meer bij goudsekaasshop.nl te bestellen.
Wat je ernaast legt
De begeleiders bepalen of een kaasplank in balans is. Zoet past bij zout en oud, zuur bij romig. Denk aan druiven, vijgen, plakjes peer of appel, gedroogde abrikozen en walnoten. Appelstroop of vijgenjam bij oude kaas en mosterd bij jonge kaas zijn klassieke combinaties. Leg er neutraal brood of crackers bij, zodat de kaas de hoofdrol houdt.
Vleeswaren als rauwe ham of droge worst maken de plank voller, maar zet ze apart van de kaas, zodat wie vegetarisch eet makkelijk kan kiezen. Een paar takjes rozemarijn of tijm geven kleur zonder de smaak te beïnvloeden.
Een plank voor iedere gelegenheid
Voor een borrel werk je met kleine, makkelijk te pakken stukjes en prikkers. Na een diner mag de plank kleiner en verfijnder, met een glas port of zoete wijn erbij. Als maaltijd voeg je soep, salade of een warm brood toe. Bewaar wat overblijft in vershoudfolie of kaaspapier in de groentela van de koelkast.
Met drie tot vijf verschillende kazen, de juiste hoeveelheid en een paar zoete en zure begeleiders zet je zonder veel moeite een kaasplank op tafel waar iedereen iets van zijn gading vindt.